Ouderschap is een ontdekkingsreis

Ouderschap is een ontdekkingsreis

Het onderwerp ‘Dit ben ik als ouder’ is een onderdeel van Het Ouderschapsspel en betekende voor mij dat ik de verhalen van ouders over hun kwetsbaarheid niet langer alleen met mijn hoofd begrijp. Mijn weten veranderde in doorleefde kennis doordat ik me in de verhalen kon inleven en kon zien dat ouderschap geen uitgestippeld traject is maar meer weg heeft van een ontdekkingsreis.

Wie ben jij als ouder?

“Typeer jezelf in twee woorden als ouder…” met deze opdracht opende ik de avond. “Neem rustig de tijd, uit ervaring met het interviewen van ouders weet ik dat het even duurt voordat je de passende woorden vindt.” Een uur later hadden vier ouders verteld wie zij als ouder zijn. Verhalen waarin wensen voor hun kind verweven zijn met hun eigen (on)mogelijkheden.

De weg naar ouderschap

In deze verhalen kwam de weg naar het ouderschap kwam aan bod. Een moeder vertelde het achteraf naïef te vinden dat zij met haar jeugdliefde twee kinderen kreeg zonder dat er afspraken waren over ieders bijdrage aan het grootbrengen van hun kinderen. Als alleenstaande moeder staat ze er nu grotendeels alleen voor. Ze krijgt vooral steun uit haar vriendinnennetwerk. Haar dochter raadt ze af om op deze manier aan het moederschap te beginnen.
Een andere moeder vertelde hoe zij tegen haar jeugdliefde zei dat zij als ze eind twintig zou zijn wel kinderen wilde. Hij voelde zich in eerste instantie overvallen: ’Een kind?!’ Al snel kwam hij tot de conclusie dat ook hij ouder wilde worden. Toen zij begin dertig was, kregen zij hun eerste kind en het duurde enkele jaren voordat ze besloten dat ze ook een tweede kind wilden.
Een derde moeder vertelde over haar zoektocht naar een man die een kind met haar wilde krijgen. Haar ouderschap is geworteld in angst: om net als haar moeder gek te worden en om geen goede ouder te kunnen zijn. Ze was blij dat ze een partner had gevonden, die als vader betrokken en zorgzaam is. Samen het ouderschap delen geeft haar ruimte om af en toe op adem te komen en te genieten van hoe hij hun kind grootbrengt. Alleen een kind grootbrengen voelt voor haar als een te grote verantwoordelijkheid.

Wat wil je bereiken?

De ouders noemden duidelijke doelen: er zijn voor je kind, je kind zijn kwaliteiten leren kennen en hem daarin steunen. ‘Een mooi doel, maar hoe doe je dat in de praktijk?’ vroeg een ouder. Uit het gesprek bleek dat een kind grootbrengen geen uitstippelbaar traject is. Denk aan: verantwoordelijk zijn voor het grootbrengen van een kind, weten wat je wilt bereiken, en een onvoorspelbaar proces waarbij ook nog diverse beroepsopvoeders betrokken zijn en scholen die lang niet altijd de juiste begeleiding kunnen bieden aan jouw puzzelkind met bijvoorbeeld dyslexie of doofheid. Planmatig denken is in een dergelijk situatie niet toereikend en dat roept de vraag op: hoe kan je ouders steunen?

Ouderschap als ontdekkingsreis

Tijdens de gesprekken denk ik aan Margaret Urban Walker en haar kritiek op het planmatig carrière-denken. Zou de metafoor van een reis een werkbaar alternatief zijn? Ouderschap als ontdekkingsreis: een zoektocht waarin je voor jezelf en je kind van alles en nog wat uitvindt. Dichtbij je kind blijven dus, maar ook praten met lotgenoten over twijfels en vragen. En gewoon maar blijven uitproberen. Dit idee helpt ook de ouders die met elkaar spraken over hun weg vinden. Hun gesprek heeft me doen beseffen dat bescheidenheid meer dan gepast is bij het begeleiden van ouders: hun welslagen als ouder is allesbehalve maakbaar.

Literatuur

Walker, M.U. (1998). Moral Understandings. A Feminist Study in Ethics. New York – London: Routledge.

Lees ook de blogs:

Ouders werven voor een cursus
Wanneer ben je een gezin?
Zorg voor jezelf volgens ouders