Gezamenlijk opvoeden, makkelijker gezegd dan gedaan

Gezamenlijk opvoeden, makkelijker gezegd dan gedaan

In zijn essay Ouders in meervoud in de Groene Amsterdammer houdt Paul Verhaeghe een pleidooi voor gezamenlijk opvoeden. Hij beschrijft ouders als ‘een doorgeefluik voor wat gangbaar is’. “Ouders dienen hun kinderen binnen te voeren in de verwachtingen, de gewoontes en de verplichtingen van de familie, de sociale klasse en de cultuur waartoe zij behoren.”, aldus Verhaeghe. Deze passieve beschrijving maakt in theorie gezamenlijk opvoeden mogelijk, maar de dagelijkse praktijk is weerbarstig.

Ouderschap is onderdeel van het levensverhaal
Zo tonen ouders zich in gesprekken actiever. Zij zijn selectief in wat zij doorgeven aan hun kinderen en met de nodige creativiteit, doorzettingsvermogen en flexibiliteit proberen zij hun gezinsleven naar eigen hand te zetten. Hun doel is een goede ouder zijn en hoe dat eruit ziet, verschilt per ouder en hangt onder andere samen met hun levensverhaal én dat van de andere ouder. Gezamenlijk opvoeden vraagt dan ook het nodige overleg en tot overeenstemming is lang niet altijd eenvoudig.

Tot overeenstemming komen
Een kind grootbrengen kan ouders dichterbij elkaar brengen zo vertelt een moeder: “Wat ons samenbrengt is dat Paul uit zo’n ander nest komt. Soms moeten we echt even tijd nemen, samen op de bank zitten en zeggen: voor mij is dit belangrijk en ik krijg de indruk dat voor jou dat belangrijk is. Omdat dit uit jouw gezin komt en dit uit mijn gezin. Maar wij zijn nu zelf degene die bepalen hoe wij het willen.” Een andere moeder vertelde dat het ouderschap haar relatie niet sterker maakte, terwijl ze dit wel had verwacht. “Je kind is gewoon het allerbelangrijkste, dus als je een verschil van mening hebt over hoe je iets moet aanpakken of niet. Dan is het voor alle twee zo belangrijk dat je minder makkelijk dan bij andere dingen tot overeenstemming komt.”

Verschil tussen docenten en ouders
Gezamenlijk opvoeding vraagt tijd en aandacht en is voor ouders al lastig. Hoe zit dat dan tussen docenten en ouders? Verhaeghe besteedt geen aandacht aan verschillen tussen beiden. Ouders hebben een levenslange opdracht op zich genomen om een kind zo goed mogelijk groot te brengen. Een opdracht die 24 uur per dag, zeven dagen per week geldig is. In dit perspectief zijn docenten voorbijgangers met een afgebakende taak. Dit verschil in positie en verantwoordelijkheid heeft gevolgen voor de invulling van autoriteit, macht, gezag en samenwerking.

Gezamenlijk kinderen groot brengen, is een belangrijk idee. Dat kan niet zonder zicht te hebben op het perspectief van ouders In mijn proefschrift Ontheemd Ouderschap hou ik daarom een pleidooi om oog te hebben voor het groeiproces van ouders en te anticipeert op eventuele stagnaties daarin.